กลยุทธ์การเลี้ยงเสือกับนกอินทรี

ในวรรณกรรม สามก๊ก ผู้เคยในดู หรือได้อ่าน ก็คงพอจะเคยได้ยินประโยคที่โจโฉ พูดว่า เลี้ยงคนก็เสมือน เลี้ยงเสือ กับอินทรี แอดมินเลยไปหาข้อมูลเพิ่มเติมมาแบ่งปันกันคะ (1) ชื่อ “กลยุทธ์การเลี้ยงเสือกับนกอินทรี” เป็นหลักคิดในการเลี้ยงคนของโจโฉ อดีตอัครมหาเสนาบดีในยุคปลายของราชวงศ์ฮั่นหรือในยุคสามก๊ก โดยโจโฉได้อธิบายหลักคิดในการใช้คนของตนต่อบรรดาแม่ทัพนายกองว่าการเลี้ยงเสือกับนกอินทรีนั้นจะเลี้ยงให้เหมือนกันไม่ได้ แต่ต้องใช้วิธีเลี้ยงที่แตกต่างกันจึงจะได้ผล โจโฉอธิบายว่าอันธรรมดาเสือนั้นต้องเลี้ยงให้อิ่มจึงจะไม่เป็นอันตรายแก่ผู้เลี้ยง เพราะถ้าหากเลี้ยงเสือให้อด ๆ อยาก ๆ แล้ว เสือนั้นก็จะดื้อถึงขนาดที่อาจกัดกินเจ้าของก็ได้ แต่ถ้าเลี้ยงให้อิ่มก็อาจฝึกสอนใช้สอยให้เสือทำการบางสิ่งบางอย่างได้ ในขณะที่การเลี้ยงนกอินทรีนั้นต้องเลี้ยงให้อด ๆ อยาก ๆ เพราะถ้าเลี้ยงให้อิ่มแล้วนกอินทรีนั้นก็จะไม่ทำงาน กระทั่งบินหนีไป หากเลี้ยงให้อด ๆ อยาก ๆ ก็จะสามารถใช้สอยนกอินทรีนั้นให้ไปล่าเหยื่อได้ และไม่หนีหายไปไหน เพราะต้องกลับคืนรังมากินอาหาร (2) หลักคิดของโจโฉดังกล่าวนี้แม้ดูผิวเผินช่างง่ายดายและเข้าใจได้ง่าย แต่ปมเงื่อนที่ยากลำบากยิ่งอยู่ตรงที่คนนั้นไม่ใช่เสือและไม่ใช่นกอินทรี แต่เป็นคนที่มีอัธยาศัยไม่ค่อยคงที่ หากผันแปรเปลี่ยนแปลงไปได้ด้วยปัจจัยภายในและภายนอกมากหลาย ที่สำคัญที่สุดคือการหยั่งรู้หรือดูให้ออกว่าคนไหนเป็นเสือ และคนไหนเป็นนกอินทรี มิฉะนั้นแล้วก็จะไม่สามารถใช้กลยุทธ์อันเป็นหลักคิดของโจโฉนี้ได้เลย (3) นอกจากนั้น คนบางคนเลี้ยงเท่าไหร่ก็ไม่รู้จักอิ่ม ซึ่งเป็นเรื่องที่แตกต่างกับสัตว์เดรัจฉาน เพราะสัตว์เดรัจฉานนั้นต้องการเฉพาะอาหาร การเลี้ยงให้อิ่มก็คือการเลี้ยงอาหารให้อิ่ม ไม่ต้องมีลาภ ยศ สุข […]

4 ด้านกลยุทธ์ HR เพื่อรองรับกลยุทธ์องค์การ

โดย: ชัชวาล อรวงศ์ศุภทัต นับจากช่วงต้นปีมาแล้ว  ผมเชื่อว่าหลายท่านคงได้เริ่มต้นจัดทำแผนกลยุทธ์ขององค์การ ซึ่งถูกทอนลงมาเป็นแผนกลยุทธ์ รวมทั้งแผนปฏิบัติการเพื่อรองรับแผนกลยุทธ์ของแต่ละหน่วยงาน ซึ่ง HR เราก็คงมีส่วนไม่น้อยในการบูรณาการ หรือเชื่อมประสานแผนกลยุทธ์และแผนปฏิบัติงานของหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อให้สอดรับกับเป้าหมายธุรกิจ เพียงแต่จะมีบทบาทมากหรือน้อยต่างกันเท่านั้นครับ   และความถี่ของการจัดทำแผนกลยุทธ์นี้ โดยทั่วไปก็ว่ากันรายปี แต่ในสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจที่อ่อนไหวแบบนี้ อาจจะต้องมีการทบทวนวางแผนกันรายไตรมาส หรือรายเดือนกันเลยทีเดียว  สภาวะความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจภายนอก ที่ส่งผลกระทบมายังภายในองค์การนี้  เข้าใจได้ว่าเป็นความเสี่ยง (risk) ที่องค์การและทุกหน่วยงานจะต้องทำการประเมินให้ได้อย่างถี่ถ้วนถึงโอกาสความเป็นไปได้ทางธุรกิจที่ดี ๆ  รวมทั้งการวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น (impact) ต่อการบรรลุเป้าหมายขององค์การ   แผนกลยุทธ์ที่ดี จึงต้องมีการคิดเรื่องการรองรับความเสี่ยงและการจัดการความเสี่ยงเจือปนเข้าไปด้วย โดยอาจจะมีการจัดทำแผนสำรองหรือแผนฉุกเฉิน (contingency plan) รองรับไว้ หากสิ่งที่เกิดขึ้นต่างไปจากสมมติฐานที่กำหนด การออกแบบกลยุทธ์จึงจำเป็นต้องนำข้อมูลจากการวิเคราะห์องค์การ จะด้วยวิธีการทำ SWOT หรือใช้เครื่องมือใดก็ตาม   แบบนี้ก็ถือได้ว่ารอบคอบครับ   ในฐานะวิทยากร และผู้อำนวยการสร้างการเรียนรู้ให้กับองค์การที่ผมทำงานในปัจจุบัน ผมเคยคุยเรื่องของการวางแผนกลยุทธ์กับ HR  อยู่เสมอ  HRขององค์การของเราได้รับการวางบทบาทในฐานะคณะกรรมการกำหนดเป้าองค์การ  ซึ่งมีหน้าที่ในการร่วมกันสร้างกลยุทธ์ต่าง ๆ กระจายลงไปสู่ทีมและฝ่ายงาน เพื่อรองรับแต่ละยุทธศาสตร์ และMarket Segment ขององค์การ   แต่ผมก็พบว่า HR ดูจะยังไม่ค่อย get เท่าไรนัก กับเรื่องกลยุทธ์ที่ HR จะต้องกำหนดเพื่อรองรับกลยุทธ์ขององค์การ ว่าจะต้องสร้างกลยุทธ์อะไรบ้าง  ชุดทางเลือกของกลยุทธ์คืออะไร อาจจะเป็นไปได้ที่ผู้บริหารปัจจุบัน ผ่านการทำงานในองค์การที่ไม่ได้วางบทบาท HR ไว้ลักษณะนี้ ทำให้คุยกับทีมกำหนดกลยุทธ์องค์การค่อนข้างลำบาก  เรื่องนี้ผู้รู้ทางการพัฒนาและการบริหารทรัพยากรบุคคลหลายท่านต่างได้ชี้ให้เห็นแล้วว่าHR เองจะต้องปรับบทบาท และแน่นอนต้องสร้างความรู้ให้กับตัวเองอย่างมากในเรื่องของการบริหารเชิงกลยุทธ์  ส่วนตัวผมเองเชียร์ 1000% ผมก็เลยถือโอกาสนำเนื้อหาความรู้ในเรื่องการกำหนดกลยุทธ์ HR มาฝากท่านผู้อ่าน  หากท่านใดมีประสบการณ์ดีดี ก็นำมาเผยแพร่ต่อผมด้วยนะครับ   ตามแนวคิดและ Practice ขององค์การที่บริหารงานHR อย่างสากล  มักจำแนกกลยุทธ์ของ HR ที่จะต้องกำหนดเพื่อรองรับกลยุทธ์ขององค์การออกเป็น 4 กลุ่ม […]